Tag Archief: Polygonum bistorta

III. Natuurdruk: da Vinci en Pacino

 

natuurdruk_leonardo_2salvia_leonardo_codexatl_IX_616

[dubbelklik op de afbeeldingen voor een vergroting]

Leonardo da Vinci

In de Bibliotheca Ambrosiana (Milaan) bevindt zich de Codex Atlanticus. Deze bestaat uit losse bladen met tekeningen en aantekeningen van Leonardo da Vinci. Op een van deze bladen (IX, 616; ca. 1505) maakte hij een afdruk van een salieblad. Het procedé beschrijft hij als volgt: ‘Het papier moet worden bestreken met lampenroet gemengd met zoete olie; dan wordt het blad van de plant met loodwit in olie dun gekleurd, zoals dat met het zetsel in de boekdrukpers wordt gedaan; vervolgens wordt dit op de gebruikelijke wijze afgedrukt; [de afbeelding van] het blad wordt dan donker in de verdiepingen en licht in de verhogingen’. Helemaal duidelijk is de tekst niet, maar de afdruk met daarboven ‘SALVIA’ is onmiskenbaar.

zenobio_pacini_1520

Zenobio Pacino

Een van de eerste kruidenboeken werd rond 1520 in Florence gemaakt door de ‘Aromatarius’ (parfumeur) Zenobio Pacino. Hij gebruikte een verfijnde techniek voor de 203 plantenafdrukken in zijn boek. De plant werd eerst aan beide zijden ingeïnkt. Vervolgens werd deze tussen de helften van een dubbelgevouwen stuk papier gelegd en daarna met behulp van een roller afgedrukt. Details van de wortel en andere plantendelen die niet nauwkeurig genoeg konden worden afgedrukt werden met de hand toegevoegd. In veel gevallen werd de afdruk ingekleurd. Op de titelpagina is een exemplaar van adderwortel, Polygonum bistorta afgebeeld.